Hình thành sinh kế ổn định từ lợi thế bản địa
Thôn Sủng Khể hiện có 86 hộ dân, trong đó khoảng 15 hộ tham gia trồng chè với diện tích ước đạt 5 ha (tính cả diện tích chè đang cho thu hoạch và diện tích mới trồng, phục hồi). Trên phạm vi toàn xã Sủng Máng, diện tích chè hiện có khoảng 4,75 ha, tập trung chủ yếu tại một số thôn có điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp. Từ những diện tích nhỏ lẻ ban đầu, đến nay cây chè đã được mở rộng theo hướng tập trung, gắn với áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc, thu hái và chế biến. Việc phát triển cây chè không chỉ tận dụng hiệu quả diện tích đất đồi mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán canh tác của người dân địa phương.
Gia đình anh Đặng Văn Thắng, Giám đốc HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp tổng hợp Đức Thắng là một trong những điển hình trong phát triển kinh tế từ cây chè. Với sản lượng bình quân đạt 5–6 tạ chè khô mỗi vụ, gia đình đã từng bước nâng cao thu nhập nhờ chuyển từ sản xuất nguyên liệu sang chế biến sâu.
Người dân Sủng Máng thu hoạch chè trên nương
Hiện nay, chè Cao Nguyên Xanh của HTX được phân thành 3 dòng sản phẩm, gồm: loại A có giá khoảng 1,2 triệu đồng/kg; loại B khoảng 750 nghìn đồng/kg và loại C khoảng 500 nghìn đồng/kg. Việc phân hạng sản phẩm không chỉ nâng cao giá trị chè mà còn đáp ứng đa dạng nhu cầu thị trường, từng bước khẳng định chất lượng chè địa phương.
Không dừng lại ở quy mô gia đình, cơ sở còn thu mua chè búp tươi của các hộ dân trong xã và khu vực lân cận để chế biến, góp phần tạo đầu ra ổn định cho người trồng chè. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp người dân yên tâm mở rộng diện tích, từng bước hình thành vùng nguyên liệu gắn với chế biến.
Việc liên kết thu mua không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn hạn chế tình trạng phụ thuộc vào tư thương, giảm áp lực về đầu ra cho người trồng chè. Thông qua quá trình tham gia chuỗi sản xuất, người dân từng bước thay đổi tư duy, chú trọng hơn đến chất lượng nguyên liệu ngay từ khâu chăm sóc, thu hái, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm sau chế biến.
Cùng với đó, hoạt động thu mua, chế biến chè còn tạo thêm việc làm thời vụ cho lao động địa phương, nhất là trong các đợt cao điểm thu hái. Nhờ vậy, nguồn thu nhập của người dân được cải thiện, đời sống từng bước ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững trên địa bàn.
Liên kết sản xuất, nâng cao giá trị, mở rộng thị trường
Hoạt động liên kết tiêu thụ sản phẩm được duy trì thông qua các hợp tác xã trong và ngoài địa bàn, đồng thời mở rộng tại các chợ phiên. Nhờ đó, sản phẩm chè Cao Nguyên Xanh từng bước có chỗ đứng trên thị trường, giá trị được nâng lên rõ rệt so với trước đây.
Hiện nay, cơ sở đang hoàn thiện hồ sơ, điều kiện để đăng ký đánh giá, phân hạng lại sản phẩm theo Chương trình OCOP. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm chè trong thời gian tới.
Anh Thắng hoàn thiện khâu đóng gói sản phẩm chè trước khi đưa ra thị trường tiêu thụ.
Gắn với việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, việc phát triển cây chè tại Sủng Máng đã và đang phát huy hiệu quả rõ nét. Thông qua hỗ trợ kỹ thuật, định hướng sản xuất và thúc đẩy liên kết tiêu thụ, cây chè không chỉ giúp người dân có nguồn thu ổn định mà còn tạo điều kiện để nhiều hộ từng bước vươn lên, cải thiện đời sống, giảm phụ thuộc vào các hình thức sinh kế thiếu bền vững.
Thực tế cho thấy, cây chè đang mang lại hiệu quả thiết thực trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Từ một loại cây trồng truyền thống, chè Cao Nguyên Xanh đã trở thành nguồn thu nhập ổn định, góp phần tạo việc làm tại chỗ, từng bước cải thiện đời sống người dân, phù hợp với định hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng của địa phương.
Từ những kết quả bước đầu, có thể khẳng định cây chè Cao Nguyên Xanh đang mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp đối với xã Sủng Máng. Việc tiếp tục mở rộng diện tích, nâng cao chất lượng, đẩy mạnh liên kết sản xuất - tiêu thụ và xây dựng thương hiệu sẽ là những yếu tố then chốt để phát huy hiệu quả của loại cây trồng này.
Trong thời gian tới, nếu được quan tâm đầu tư đồng bộ, cây chè không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn có thể trở thành cây trồng chủ lực, từng bước nhân rộng trên địa bàn toàn xã, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Minh Huệ
